Etykieta Dojo

Proste japońskie słowo dojo (czyt. dodżio) kryje za sobą wiele znaczeń. Najbardziej zewnętrznym jest jego użycie w związku z salą ćwiczeń. W Japonii dojo jest wydzieloną częścią Świątyni (SHINDEN), w której odbywa się codzienna praktyka medytacji czy modlitwy. Jest to miejsce oświecenia czy duchowej samorealizacji, dlatego też bywa nazywane Salą Dharmy czy ,Mieszkaniem Najwyższej Prawdy Boga". Również miejsce regularnych spotkań w jakiejś sali czy plenerze, bywa nazywane dojo, szczególnie już gdy służy praktyce danej grupy. W tym to miejscu zwanym dojo ćwiczący spotykają się - zwykle regularnie - najlepiej codziennie, pod czujnym okiem swojego duchowego przewodnika. Za słowem dojo kryje się etyka i ceremoniał, sposób zachowania, stania, siedzenia, kłaniania, strój w którym ćwiczymy, hierarchia stopni i rangi, a również sprzęt którym ćwiczymy, sposób jego traktowania i wiele innych spraw jak choćby osobista kultura, grzeczność...

 

W swym istotnym znaczeniu dojo jest zasadniczo tworzone przez grupę ludzi wspólnie ćwiczących.  Właśnie oni tworzą dojo, jego obraz i atmosferę, spotykając się ze sobą gdziekolwiek i wspólnie ćwicząc.  Bez nich nie ma dojo. Atmosfera w dojo, w takiej grupie należy do rzeczy najważniejszych. Jest to przecież grono ludzi, pośród których każdy realizuje od pierwszego do ostatniego dnia wszechogarniającą miłość wszystko kochającej Natury. To jaką będzie nasza praktyka, nasze ćwiczenia i nasze postępy zależy wyłącznie od nas samych, od naszej postawy w dojo, jak również na zewnątrz niego. Znaczy to zarówno poza salą i miejscem ćwiczeń, jak również poza grupą ludzi z którymi ćwiczymy, z którymi w jakiś sposób jesteśmy związani - wśród ludzi z zewnątrz.

 

Bardzo istotne znaczenie ma jak najszybsze przejście od ćwiczenia w zbiorowości przypadkowo dobranych jednostek do stworzenia grupy ludzi, którzy czują się sobie w jakiś sposób bliscy. Tworzyć takie postawy i schematy powinien zarówno przewodnik jak i starsi uczniowie, którzy ćwiczą już pewien czas. Starajmy się  na macie poznać każdego, a później przenieść to poza matę - w codzienne życie. Niech nikt z członków dojo nie będzie się czuł w nim samotnie. Nowi uczniowie powinni przed podjęciem ćwiczeń uczestniczyć w treningach poprzez oglądanie, jako widzowie. Pozwoli to im zapoznać się z atmosferą dojo, z jego klimatem i specyfiką. Czas ten może trwać dwa tygodnie, miesiąc albo i dłużej.

 

Jeżeli chcemy dążyć do tego, aby nasza praktyka w dojo była prawdziwa, powinniśmy swoim postępowaniem wypełnić dojo atmosferą serdeczności, życzliwości, duchem wzajemnej tolerancji i zrozumienia.

 

Tym co powinno jak najszybciej, połączyć grupę ludzi wspólnie ćwiczących jest przyjaźń i braterstwo. Powinniśmy się tak samo odnosić do wszystkich członków dojo. Odnośmy się do siebie z szacunkiem  i kurtuazją. Od samego początku twórzmy takie do siebie nastawienie, abyśmy się wzajemnie chociaż troszkę zaczęli lubić. Ćwiczenie ze wszystkimi po kolei bardzo w tym pomaga. Nie unikajmy ćwiczenia z jednymi osobami i nie pokazujmy swojej sympatii tylko wybranym jednostkom. To jest ten pierwszy i najważniejszy krok.

 

Trening karate w większości szkół, bazuje na ścisłej dyscyplinie. Jest to powodem zmniejszania się liczby ćwiczących nawet wśród tych, którzy osiągnęli już pewien poziom techniczny. Rygorystyczny trening odstrasza większość początkujących, leniwych, niezdyscyplinowanych i tych, nie czujących zamiłowania do współzawodnictwa i treningu fizycznego.

 

Dyscyplina Dojo, wymagana przez wszystkich mistrzów w każdym stylu, charakterystyczna dla każdego stylu etykieta i podkreślenie znaczenia drogi karate, ukazują różnice między karate, a innymi sportami walki w ogólnie przyjętym znaczeniu tego słowa. Większość wschodnich sztuk wojennych posiada własne podstawy etyczno – filozoficzne i stosuje medytacje Zen na początku i pod koniec każdego treningu, w celu oczyszczenia umysłu i uzyskania wewnętrznego spokoju. Karate nauczane jest w salach zwanych Dojo. Instruktor posiadający 5 DAN i więcej tytułowany jest Shihan, powyżej  1 do 4 DAN – Sensei, poniżej 1 DAN – Sempai. Shihan znaczy dosłownie - mistrz, Sensei – nauczyciel, Sempai – senior, starszy rangą. Etykieta Dojo jest zbiorem zasad regulujących zachowanie się karateka w sali ćwiczeń i nie tylko. Oprócz aspektów czysto etycznych zawiera w sobie elementy kurtuazyjne, przewijające się w ukłonach i pozdrowieniach, a także specyficzny ceremoniał, wprowadzający ćwiczących w swoistą atmosferę towarzyszącą treningom karate. Wchodząc do Dojo należy wszystkich pozdrowić głośnym "us", następnie w ten sam sposób pozdrowić najwyższy stopień na sali. Na sygnał "zazen" wszyscy ustawiają się w rzędach według stopni za nauczycielem. Na komendę "seiza", zaczynając od nauczyciela, wszyscy siadają na kolanach, pośladki na piętach, a zaciśnięte pięści na pachwinach. Najstarszy stopień po nauczycielu podaje komendę "mokuso" – wszyscy zamykają oczy, następuje medytacja Zen.

 

Na komendę "mokuso – jame" – wszyscy otwierają oczy, następnie jest komenda "shinden ni rei", co oznacza ukłon w stronę miejsca ćwiczeń, po tym nauczyciel odwraca się twarzą do uczniów i na komendę "shihan ni rei” lub "sensei ni rei" wszyscy wykonują ukłon z głośnym "us". W czasie zajęć nie wolno opuszczać sali bez zezwolenia nauczyciela. Przed i po ćwiczeniach w parach oraz na poprawki ze strony nauczyciela należy odpowiadać głośnym "osu".

 

Podane niżej zasady i reguły mają na celu pomóc w prawidłowym prowadzeniu zajęć w dojo. Wiele z opisanych procedur jest częścią ogólnej kultury zachowania się i dobrych manier, większość jednak jest ukształtowana według tradycji Japonii, która jest kolebką nowoczesnego Karate.

 

 

Część procedur postępowania może się różnić w szczegółach w zależności od instruktora lub dojo. Na pewno różnice będą jeśli zajęcia będą odbywały się w prawdziwym Dojo (własna sala tylko do ćwiczeń karate, z emblematami szkoły czy stylu oraz wizerunkami mistrzów) i w zwykłej sali gimnastycznej wynajmowanej w jakieś placówce oświatowo-kulturalnej (ukłon w stronę wizerunku twórcy stylu lub szkoły jest nierealny). Własne, prawdziwe dojo jest miejscem uświęconym i powinno być tak traktowane, z czcią jako obiekt dumy wszystkich karateków w nim ćwiczących.

 

Nikt w dojo nie stoi ponad tymi zasadami zachowania się. Tak samo dotyczą one posiadaczy czarnych pasów, jak i początkujących ćwiczących, gdyż im wszystkim powinny przyświecać te same ideały i wszyscy oni powinni jednakowo dążyć do osiągania własnej doskonałości.

 

1. Zawsze przy wchodzeniu do DOJO i jego opuszczaniu zwróć się w stronę początku sali, ukłoń się i powiedz Osu! Oraz (jeśli ćwiczący są na sali) zwróć się w ich kierunku i ponownie ukłoń się i powiedz Osu!

 

2. Jeśli spóźniłeś się na zajęcia, usiądź w pozycji Seiza tyłem do trenujących. Czekaj w tej pozycji z zamkniętymi oczami - Mokuso. Jeśli zostaniesz zauważony (dosłownie: uznany), wstań, odwróć się do trenujących, ukłoń się mówiąc Osu! i dołącz do trenujących. Uczeń, który się spóźnił powinien  to przemyśleć i w przyszłości starać się przychodzić na czas.

 

3. Nie zdejmuj ani nie rozpinaj żadnej części swojego karate-gi podczas treningu, chyba, że zostaniesz o to poproszony.

 

4. Nie jedz, nie żuj gumy, nie pij oraz nie pal w DOJO.

 

5. Jeśli nie zostaniesz poproszony nie opuszczaj swojego miejsca, w którym ćwiczyłeś.  Jeżeli je opuściłeś z jakiejś przyczyny powróć na miejsce jak najszybciej. Nie chodź bez pozwolenia po DOJO.

 

6. Nigdy nie praktykuj KUMITE podczas nieobecności instruktora. Podczas KUMITE z wysokim stopniem (patrz: czarnym pasem) ćwicz najlepiej jak potrafisz lecz miej respekt dla rangi. Jeśli myślisz, że możesz ćwiczyć mocniej zrób to lecz pamiętaj, że partner widzi twój stopień i prawdopodobnie nie walczy najmocniej jak potrafi. Nie odmawiaj jeśli zostałeś poproszony przez wyższy stopień.

 

7. Nie rób przerw z byle powodu bez pozwolenia instruktora. Nigdy nie przechadzaj się pomiędzy szeregami oraz pomiędzy instruktorem a trenującymi. Jeśli musisz opuścić swoją pozycję przejdź za szeregami i wróć tą samą drogą.            

                                                                                                      

8. Zwracaj się do swojego instruktora SEMPAI, SENSEI lub SHIHAN zależnie od stopnia jaki posiada. Nigdy nie mów do instruktora po  imieniu przy trenujących.                        

                                               

9. Nie  przeklinaj, nie śmiej się, nie rozmawiaj oraz nie przechadzaj się podczas treningu. Traktuj swój trening poważnie; to nie jest coś śmiesznego. Karateka jest zawsze zobowiązany do dobrego zachowania. Posiadanie wysokiego stopnia a w szczególności czarnego pasa nie upoważnia do relaksu i poufałości w DOJO. Nie trać swojego czasu i innych jeśli nie jesteś przygotowany do treningu lub nie traktujesz ćwiczących z respektem i należącym się im szacunkiem.

 

10. Odwróć się na prawo od trenujących lub od swojego partnera  żeby poprawić swoje karate-gi. Naucz się szanować swój pas jako symbol wysiłku jaki włożyłeś w ciężki trening.

 

11. Twoje karate-gi musi być zawsze czyste. Twój pas powinien być suszony na powietrzu lecz nigdy nie prany symbolizując w ten sposób wysiłek jaki włożyłeś w ciężki trening.

 

12. Słuchaj uważnie poleceń instruktora. Pamiętaj, instruktor nie będzie prosił cię o zrobienie czegoś czego nie będziesz w stanie zrobić. Zawsze odpowiadaj instruktorowi głośnym Osu!

 

13. Instruktor, kimkolwiek by nie był, powinien być traktowany z należytym szacunkiem. Jeśli instruktor jest nieobecny, takim samym szacunkiem powinno się obdarzać osobę go zastępującą. Nigdy nie kwestionuj poleceń instruktora; nie mów nic przy trenujących jeśli instruktor nie zapyta. Takie posłuszeństwo pomaga w nawiązaniu więzi pomiędzy uczącym się a instruktorem oraz ułatwia i przyśpiesza proces nauczania.

 

14. Ze względów bezpieczeństwa nie noś biżuterii podczas treningu oraz podczas ubierania karate-gi.

 

15. Dbaj o swoje paznokcie i staraj się by były zawsze krótko obcięte. Twoje ręce, stopy i paznokcie powinny być czyste na treningu, ponieważ często ćwiczysz w kontakcie z partnerem. Nikt nie lubi trenować z kimś, kto jest brudny.            

                                                                                                   

16. Pamiętaj, żeby skorzystać z toalety przed treningiem. Przypadkowe uderzenie w pełny pęcherz może być bardzo niebezpieczne. Pamiętaj także, że trening z pełnym żołądkiem nie jest dobry, dlatego też staraj się nie jeść przynajmniej na godzinę przed treningiem.

 

 

Przysięga Dojo w języku polskim
• Będziemy ćwiczyć nasze serca i ciała dla osiągnięcia pewnego i niewzruszonego ducha.
• Będziemy dążyć do prawdziwego opanowania sztuki karate, aby kiedyś nasze ciało i zmysły stały się doskonałe.
• Z głębokim zapałem będziemy starać się kultywować ducha samowyrzeczenia.
• Będziemy przestrzegać zasad grzeczności, poszanowania starszych oraz powstrzymywać się od gwałtowności.
• Będziemy spogladać w górę ku prawdziwej mądrości i sile, porzucając inne pragnienia.
• Będziemy wierni naszym ideałom i nigdy nie zapomnimy o cnocie pokory.
• Przez całe nasze życie, poprzez dyscyplinę karate, dążyć będziemy do poznania prawdziwego znaczenia drogi, którą obraliśmy.
• Nie będziemy stosować i rozpowszechniać sztuki KARATE poza dojo.

Przysięga Dojo w języku angielskim
• We will train our hearts and bodies, for a firm unshaking spirit.
• We will pursue the true meaning of the Martial Way, so that in time our senses may be alert.
• With true vigour, we will seek to cultivate a spirit of self-denial
• We will observe the rules of courtesy, respect our superiors, and refrain from violence.
• We will follow our religious principles, and never forget the true virtue of humility.
• We will look upwards to wisdom and strength, not seeking other desires.
• All our lives, through the discipline of Karate, we will seek to fulfil the true meaning of the Kyokushin Way.

Przysięga Dojo w języku japońskim (Dojo Kun)
• Hitotsu, ware ware wa, shinshin o renmashi, kak-ko fubatsu no shingi o kiwameru koto.
• Hitotsu, ware ware wa, bu no shinzui o kiwame, ki ni hasshi, kan ni bin naru koto.
• Hitotsu, ware ware wa, shitsujitsu goken o mot-te, kok-ki no seishin o kanyo suru koto.
• Hitotsu, ware ware wa, reisetsu omonji, chyojho o keishi, sobo no furumai o tsutsushimu koto.
• Hitotsu, ware ware wa, shinbutsu o toutobi, kenjo no bitoku o wazurezaru koto.
• Hitotsu, ware ware wa, chisei to tairyoku to o kojo sase, koto ni nozonde ayamatazaru koto.
• Hitotsu, ware ware wa, shogai no shugyo o karate no michi ni tsuji, Kyokushin no michi o mat-to suru koto.